غریب قریب رونمایی شد/ تشکری بهترین اثر خود را در دهه ششم زندگی خود خلق کرد


به گزارش خبرگزاری فارس، دومین کتاب «غریب قریب» به قلم زنده یاد سعید تشکری با حضور دکتر. محمد باغستانی محقق و استاد دانشگاه، امیرمهدی حکیمی، متخصص، محمد خسروی راد، منتقد ادبی و جمعی از علاقه مندان و مسئولان استانی ظهر امروز سه شنبه ۱۷ خردادماه در فروشگاه مرکزی کتاب بهنشر (انتشارات آستان قدس رضوی) عرضه شد. همزمان با دهه کرامت و در آستانه میلاد امام رضا (ع) در مشهد مقدس رونمایی شد.

«غریب قریب» متنی خواندنی برای مخاطبان فارسی زبان

محمد باغستانی محقق و استاد دانشگاه در ابتدای این نشست با بیان اینکه جذابیتی در این کتاب وجود داشت که تا پایان برایم ماندگار شد، گفت. بررسی تاریخ حرم اتفاق ارزشمند و جالبی است.

یکی از اعضای هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، معرفی شخصیت های مختلف سیاسی در قالب متنی روان در این کتاب را از ویژگی های این اثر دانست و افزود: حرم به عنوان نماد هویت و بیان فرهنگی حقایق تاریخی که از جمله نکات قابل توجه این اثر است.

این نویسنده و پژوهشگر بیان کرد: مرحوم تشکری در این اثر متنی خواندنی برای مخاطبان فارسی زبان ایران بزرگ ارائه کرد و در آن تصویری از بنای حرم مطهر را پیش چشم خود ترسیم کرد که انواع و اقسام آن را گرد هم می آورد. هنر ایرانی اسلامی در یک مکان همچنین در کتاب «غریب قریب» روایتی از روند مکان یابی حرم و تبدیل آن به هویت ملی و سیر تاریخی آن می نویسد و اینکه چگونه حرم از زمان دفن پیامبر به تدریج بخشی از هویت ما شد. کتاب ارزشمندتر است اتفاقا این قسمت از کتاب قابلیت تبدیل شدن به فیلمنامه را دارد.

قدرت تخیل چقدر بی عیب و نقص است؟

باغستانی افزود: اما اگر بخواهیم به برخی از کاستی های کتاب بپردازیم می توان به این نکته اشاره کرد که در رمان های تاریخی باید دید که قدرت تخیل چقدر بی عیب و نقص است و نویسنده چقدر به داستان متعهد است و به داستان تاریخی روی آورد. اسنادی که مبنای این رمان تاریخی بوده و منابع اصلی انتخاب شده را ذکر کرده اند. در آثار آقای شجاعی می بینیم که ایشان همواره به کتب و منابع تاریخی مراجعه کرده و به متن آسیبی وارد نکرده است.

یکی از اعضای گروه تمدن و هنر اسلامی پژوهشکده تمدن اسلامی تصریح کرد: همه می دانیم که این حرم از زمان دفن امام زمان (عج) رواج پیدا کرده است، اما این رمان گذشته را به اندازه کافی بازسازی نکرده است. نویسنده هیچ توجهی به قبور هارون الرشید در حرم مطهر نکرده است.

محمد باغستانی با اشاره به روند شناخت امام در ایران اظهار داشت: این روند بسیار طولانی بود و از این رو باید تاریخ تشیع در این کتاب بازسازی می شد اما این روند در کتاب «غریب قریب» در چهار آمده است. یا پنج صفحه.مقدار برای این هدف ارزشمند کافی نیست. اگرچه بخش مربوط به صفویان در کتاب کم است، اما صفویان معماری ایران را تغییر دادند، شاه عباس حرم را طبق نقشه دارالسلطنه اصفهان بازسازی کرد، اما در این کتاب از تیموریان و ایلخانان یاد شده است. بیشتر اگر صفویان برجسته‌تر بودند، عاشقانه‌ها بیشتر دیده می‌شد.

* ما در فرم و محتوا تحت تأثیر ادبیات روسیه هستیم

در ادامه این نشست امیرمهدی حکیمی کارشناس و مدیر عامل مؤسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی با اشاره به این رمان گفت: آنچه امروز در ادبیات داستانی کشورمان می بینیم چه از نظر فرم و چه در محتوا. اکثر نویسندگان ما متاثر از ادبیات روسیه هستند و ما با داستان هایی مواجه هستیم که به نظر نمی رسد متعلق به جامعه ایران باشد. در ایران اتفاق می افتد.صحنه ادبی هزاره ایرانی در آنجا، اما نویسندگان آن سرزمین از آنچه در جهان هند بود نهایت استفاده را بردند و به رئالیسم جادویی دست یافتند.

امیرمهدی حکیمی گفت: داستان نویسان برای کشف چیزهای جدید و حتی مرور آن باید داستان های جهان را مطالعه و درک کنند. بورخس می گوید من سبک نوشتنم را مدیون سوره عنکبوت در قرآن هستم. اما آنچه سعید تشکری، نویسنده برجسته مشهدی ابداع کرد، به نظر من تلاشی برای آشتی دادن مردم با داستان های مدرن ماست. ادبیاتی که ریشه کهن ایرانی و اسلامی دارد. او همچنین از علاقه مندان به تئاتر و ادبیات نمایشی بود و ترکیب آن ها زبان داستانی خود را به وجود آورد، چیزی بین ادبیات نمایشی و رمان که آغاز یک دگرگونی ادبی است.

وی افزود: دنیای بیولوژیکی شکرگزاری که شامل تجربیات فیلمنامه نویسی، دراماتورژی، کارگردانی، بازیگری و … است از او انسانی چندوجهی ساخته است. از شما بیش از هر نویسنده ای که مستقیماً با مفاهیم رضوی کتاب نوشته است سپاسگزارم. این آثار به موضوعات مختلفی از جمله معماری، هویت، مردم و… می پردازند، پس باید بیشتر درباره آثارشان صحبت کرد تا به جریانی برسیم و آن را ادامه دهیم.

وی در پاسخ به این سوال که یک هنرمند برای تولید اثری دلنشین باید به چه جنبه هایی هنری توجه کند تا اثری دلنشین تولید کند؟ وی گفت: به عنوان یک دانش آموز می توانم بگویم هنر در جایی اتفاق می افتد که مفهوم مورد نظر نویسنده در اثر باشد و خود هنرمند به آن مفهوم اعتقاد داشته باشد، هنر باید تلفیقی از هنرمند باشد نه تلاش او، بلکه همه اینها. سال ها می بینیم که هنر سفارشی شد و این موضوع به شدت به هنر لطمه می زند.

در یک رمان تاریخی، تاریخ نخوانیم

محمد خسروی راد نویسنده و منتقد مشهدی درباره جریان نویسندگی در دوران معاصر گفت: برخی از داستان های امروزی فقط درباره مکان ها، رویدادها و آدم ها هستند و عمق و جلوه خاصی ندارند، یک اثر؟ خطوط و خراش های لازم در ذهن خواننده باقی می ماند.

وی ادامه داد: در نمایشنامه زمانی که نویسنده ذهن باز باشد، محصول تخیل خود را به اثری دراماتیک تبدیل می کند، اما زمانی که باید کتابی بر اساس یک داستان تاریخی که مبنای واقعی داشته باشد تولید شود، محدودیت هایی وجود دارد. قرار نیست در رمان تاریخی تاریخ بخوانیم. سعید تشکری و بسیاری از نویسندگان برجسته دیگر به داستان نپرداخته‌اند، بنابراین نویسنده برای صمیمی‌تر و واقع‌بینانه‌تر کردن فلسفه رویدادها در رمانش، به این موضوع توجه کرده است تا آن را به جای دانشگاهی وارد خانه‌های مردم عادی کند. کار

خسروی راد با اشاره به رابطه ظرف و شی در ادبیات گفت: دغدغه ادبی ما از زمان جدایی آن از دوران طلایی اش فقط یافتن ظرف مناسب است. اما هنوز به مرحله ای نرسیده ایم که بخواهیم چیزی بگوییم و ندانیم چطور، چون بعضی از ما نویسنده ها حرفی برای گفتن نداریم که بخواهیم دنبال ظرف مناسب بگردیم. رابطه بین ظرف ما و ظرف ما ارتباطی ندارد. تا زمانی که حرفی برای گفتن نداشته باشیم و تحت تأثیر آثار ۲۰۰ سال اخیر نباشیم و در رمان و داستان کوتاه گیر نکنیم، راه به جایی نمی بریم.

وی افزود: ما فقط نوشتن بلدیم، نمی دانیم چه بنویسیم و فقط مطالب غرب را بازنویسی می کنیم. در ادبیات غرب هنر خلق می شود نه خلق هنری، اما مجسمه را تکه تکه می کنیم، یک بار دست مجسمه و یک بار سر. بنابراین کار ما یکدست نیست، اما در نسل جدید می بینم که هیچکس به تکنیک پایبند نیست، تلاش نمی کند. محتویات خود را به هر قیمتی در ظرف بارگیری کنید.

تشکری در دهه ششم زندگی خود بهترین آثار خود را خلق کرد

این نویسنده بیان کرد: سعید تشکری در سال ۶۸ در جلسات عصر داستان می گفت ما باید تاریخ خود را بنویسیم و این فکر به مکتب خراسان رسید. یعنی خودش را پیدا کرده بود. وقتی نمی توانیم داستان کوچه خودمان، معانی اطرافمان و آدم های اطرافمان را بنویسیم، چرا باید داستان دیگران را بنویسیم؟ سعید تشکری دو کار بزرگ کردی کرد: اول پرداختن به همین داستان های اطرافمان، چون فهمیده بود هر چقدر از امام رضا (ع) می نویسیم، او هنوز کوچک است و جیره اش را می خواهیم. داستان های امام رضا و حرم کامل نیست اما نویسندگان مشهدی همچنان در حال تمرین رئالیسم جادویی و … هستند. پس وقتی از فرم و محتوا صحبت می کنیم، باید بدانیم که محتوا داریم، اما باید آن را بفهمیم و با آن دوست باشیم، پس می بینیم که خود فرم پیدا می شود.

وی افزود: مرحوم تشکری که نمایشنامه نویس، کارگردان، بازیگر و نویسنده بود اما در داستان کاری کرد که پیش از او انجام نشده بود، مثلاً در کارکردهای دیالوگ شخصیت پردازی را اضافه کرد و دیگری این که یک جنبه به داستان او اضافه کنید. تا آن زمان.” برای احیا در حالی که همه از این اتفاق انتقاد کردند. او همیشه بخشی از روایت را برای دیالوگ ها می گذارد و اتفاقاً در باز شدن داستان مشکلی پیش نمی آید و بالعکس، داستان جذاب می شود و علاوه بر این، شبهه قادر مطلق بودن راوی را از خود دور می کند. . بنابراین، گفتگو بخشی از روایت آن است.

وی در توضیح جوانمردی خلاقیت در ادبیات گفت: کارشناسان معتقدند شاهکارهای ادبی در اروپا و آمریکا بین ۳۵ تا ۴۵ سالگی خلق شده است. از این آمارها مثلاً برخی از نویسندگان معتقدند که خلاقیت نویسندگان ایرانی به زودی پایان می‌یابد زیرا به مرور زمان قابل شخصی‌سازی می‌شوند و به سرعت جلوه‌های متوسطی تولید می‌کنند. اگر به هنرمندان چهار دهه اخیر نگاه کنیم، این نکته برایمان روشن است، اما در مورد مرحوم تشکری اینطور نیست. در واقع در سال های آخر عمرش پربارتر بود و کارش مدام در حال پیشرفت بود و این آشنایی ها در آثار و سبک زندگی اش برایم جالب است.

همچنین در این مراسم از پوستر دوازدهمین نهضت پژوهی (نشر آستان قدس رضوی) برگرفته از کتاب سیره پیامبر (ص) به روایت امام رضا (ع) رونمایی شد.

دومین کتاب «غریب قریب» در ۵۶۰ صفحه در تابستان ۱۴۰۰ به قلم زنده یاد سعید تشکری توسط انتشارات آستان قدس رضوی منتشر شد و امروز با حضور جمعی از علاقه مندان رونمایی شد.

انتهای پیام/