مشعل روشنایی؛ آیینی به قدمت عبادت مردم در روز تاسوعا


به گزارش خبرگزاری فارس از بیرجند، مشعل گردانی یکی از قدیمی ترین عزاداری های سنتی است و شرکت کنندگان به صورت نمادین آمادگی خود را برای کمک به سیدالشهدا (ع) اعلام می کنند.

گویی حسینی داغدیده همراه با اهل قافله فریاد هل من ناصر ینصرنی از امام شهیدان علیه السلام سر می دادند و در راه یاری امام علیه السلام همچون شعله هایی که در مشعل ها می سوزند. به خون بالا رفتند.

اجرای مشعل گردانی در دهه اول محرم است و از شب هشتم محرم شروع و تا شب عاشورا ادامه دارد.

مشعل چوب بلند و باریکی است که روی آن ۲۰ تا ۴۰ مشعل نصب می شود و هر مشعل به روش سنتی با استفاده از پارچه های ضخیم پشمی و روغن سیاه یا گازوئیل روشن می شود.

سپس افراد تنومند یا قدبلند این مشعل را بر دوش گرفته و همراه با عزاداران به سمت حرم مطهر علوی می روند.

در جلو و پشت هر مشعل دو نفر به حامل مشعل کمک می کنند تا مشعل سقوط نکند و یا کسی صدمه ببیند.

طبل و سنج از اجزای مهم آیین مشعل گردانی است و طبل در میان عزاداران با ضربی تند و تند نواخته می شود و باعث هیجان بیشتر عزاداران و مشعل داران می شود.

در اطراف هر مشعل ده تا بیست نفر شمشیر به صورت نمادین پاهای خود را می کوبند که گویی برای جنگ با دشمن آماده می شوند و شعار می دهند.

جلوی هر یک از مشعل ها، عده ای پرچم های بلند سیاه و قرمز با شعار حسین (ع) به اهتزاز در می آورند.

در آیین برافروختن مشعل که در شب های قبل از عاشورا انجام می شود; گویی عزاداران خود را برای یاری حضرت سیدالشهدا علیه السلام آماده می کنند.

داستان مشعل

مشعل گردان یکی از آداب خاص شهر نجف است. در زمان‌های دور و قبل از آمدن برق به نجف، عزاداران از این مشعل‌ها برای روشن کردن ارسی‌ها و صندوق‌های عزا استفاده می‌کردند.

همچنین گفتند: اعراب با شروع جنگ آتش روشن می کردند و طبل می نواختند و بر همین اساس حمل مشعل در مجالس عزاداری محرم رواج یافت.

فریبا کهنی، مردم شناس اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی در گفت وگو با خبرنگار فارس، اظهار کرد: مشعل در شهر بیرجند از چند کمربند آهنی تشکیل شده که به شکل استوانه ساخته شده است. و داخل آن را با کنده های چوبی می پوشانند، آن را با روغن یا روغن پنبه دانه پر می کنند و آتش می زنند و در کنار آن نور می گریند.

مردم شناس اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی با بیان اینکه مراسم مشعل در شب تاسوعا در روستای برکوه و در شب عاشورا در روستای خورشب برگزار می شود، اظهار کرد: این مراسم در شب تاسوعا در روستای برکوه برگزار می شود.

کاهینی با بیان اینکه مردم برای مشعل احترام زیادی قائل هستند، به همین دلیل برخی از آنها زمین خود را وقف مشعل کردند تا ارادت خود را نشان دهند، تصریح کرد: مراسم مشعل به یاد مشعل هایی است که در اطراف خیمه اباعبدالله(ع) افروخته شد. شب عاشورا معلوم بود که ایستاده اند.

مراسم مشعل گردانی به شماره ۶۲۹ در ۳۱ آذر ۱۳۹۱ در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت رسید.

مریم ستوده

انتهای پیام/۴۹۰۵




این مقاله را به صفحه اول پیشنهاد دهید